Vitalik Buterin, Ethereum yol haritasını üç katmanlı yapıyla yeniledi

Ethereum‘un kurucu ortaklarından Vitalik Buterin, ağın teknik yönünü yeniden tanımlayan kapsamlı bir güncelleme paylaştı. Buterin’in “Strawmap” adını verdiği yeni çerçeve, Merge ve Surge gibi aşamalardan oluşan önceki altı bölümlü yol haritasını geride bırakıyor. Yeni yapı, Ethereum’un gelişimini üç mimari katman altında topluyor: uzlaşma katmanı, veri katmanı ve yürütme katmanı.

Kuantum riski yol haritasını değiştirdi

Bu değişimin merkezinde, güçlü kuantum bilgisayarların beklenenden daha erken ortaya çıkabileceği endişesi yer alıyor. Bu nedenle araştırmacılar, güvenlik planını kuantum sonrası döneme uyarladı. Yeni yol haritasına kuantum sonrası açık anahtar kaydı ile PQ işlemleri eklendi.

Buterin, ölçeklenme planının artık kuantum sonrası güvenlik bağlamında daha agresif bir yaklaşım içerdiğini vurguladı. Bu kapsamda hafif LeanSPHINCS imzaları ve “zkzk” olarak anılan kriptografik çerçeveler öne çıkıyor.

Mini sözlük: Kuantum sonrası kriptografi, gelecekte kuantum bilgisayarların çözmesini zorlaştıracak şifreleme yöntemlerini ifade eder. STARK ise işlemleri veriyi açığa çıkarmadan doğrulamaya yarayan bir ispat yöntemi olarak biliniyor.

Bu dönüşüm bazı zor teknik tercihleri de beraberinde getirdi. Yıllardır geliştirilen Verkle ağaçları artık resmi olarak gündemden çıkarıldı. Buterin, bazı bileşenlerin daha iyi yapılarla değiştirildiğini söyledi.

Buterin, önceki tasarımın bazı parçalarının daha üstün yapılarla değiştirildiğini ve yeni yaklaşımın kuantum sonrası döneme göre şekillendiğini vurguluyor.

Verkle ağaçlarının yerini Poseidon ikili ağaçları aldı. Bu yapı, özellikle STARK ispatlarında kullanılan karmaşık matematikle daha verimli çalışacak şekilde tasarlandı.

Yeni mimari ve ücret piyasası planı

Yeni yaklaşımın teknik temelini özyinelemeli STARK ispatları ile yerel rollup yapıları oluşturacak. Buterin, 2023 yılında bu yaklaşımın değerlendirilemeyeceğini, çünkü SNARK teknolojisinin o dönemde yeterince olgunlaşmadığını belirtti.

Ethereum’un ekonomik modeli de bu çerçevede değişiyor. Yol haritasına gas ve blob kapasitesi için kısa ve uzun vadeli vadeli işlem yapıları eklendi. Böylece büyük uygulamalar, ağ kapasitesini önceden sabit fiyatla ayırtabilecek. Bu modelin, kullanıcıları ani ücret artışlarına karşı koruması amaçlanıyor.

Başlık
Önceki yaklaşım
Yeni yaklaşım

Yol haritası yapısı
Altı aşamalı model
CL, DL ve EL katmanları

Güvenlik önceliği
Klasik kriptografik yaklaşım
Kuantum sonrası uyum

Veri yapısı
Verkle ağaçları
Poseidon ikili ağaçları

Yapay zeka doğrulama sürecinde öne çıktı

Bu kadar sıkı entegre edilmiş bir mimarinin güvenliği için, protokol tanımlarının uçtan uca biçimsel doğrulamadan geçirilmesi planlanıyor. Biçimsel doğrulama, bir sistemin kurallara matematiksel olarak uyup uymadığını denetleyen yöntemler bütünü olarak biliniyor.

Buterin, kod hacminin artık yalnızca insan denetimiyle doğrulanamayacak kadar büyüdüğünü düşünüyor. Bu nedenle bu sürecin modern yapay zeka araçlarına bırakılmasını öngörüyor.

Yeni planda yapay zeka araçlarının, protokol özelliklerinin biçimsel doğrulamasını üstlenmesi öngörülüyor; çünkü kod tabanı insan denetimiyle tek başına yönetilemeyecek ölçüde genişledi.