Vitalik Buterin’den Ethereum için yeni yol haritası geldi! Ağda hangi büyük değişiklikler planlanıyor?

Ethereum’un kurucu ortaklarından Vitalik Buterin, ağın önümüzdeki üç ila dört yıllık gelişim çizgisini ortaya koyan “Lean Ethereum” yol haritasını duyurdu. Plan; güvenlik, ölçeklenebilirlik, gizlilik ve uzun vadeli teknik dayanıklılık başlıklarında kapsamlı protokol değişiklikleri içeriyor.

Kuantum güvenliği ve işlem kapasitesi öne çıkıyor

Buterin’in çerçevesini çizdiği yol haritasında en dikkat çeken başlıklardan biri, Ethereum’un kuantum bilgisayarların oluşturabileceği gelecekteki risklere karşı daha dayanıklı hale getirilmesi oldu. Bu kapsamda, kuantum saldırılarına açık kalan kriptografik bileşenlerin zaman içinde kuantum sonrası alternatiflerle değiştirilmesi hedefleniyor.

Vitalik Buterin, Ethereum’un kalan kuantum hassasiyetlerinin giderilmesini ve ağın gelecek nesil hesaplama tehditlerine karşı hazırlanmasını öncelikler arasına koydu.

Yol haritasının bir başka önemli unsuru, recursive STARK doğrulamasının Ethereum’da yerel bir bileşen haline getirilmesi. Bu yapı, karmaşık hesaplamaların daha verimli biçimde doğrulanmasına imkan tanırken ağın güvenlik ve ölçeklenebilirlik hedeflerini de destekliyor.

Mini sözlük: STARK, işlemlerin veya hesaplamaların doğru yapıldığını veriyi bütünüyle açmadan kanıtlayan bir kriptografik yöntemdir. Recursive STARK ise bu kanıtların birbirini doğrulamasına imkan vererek daha büyük veri yüklerinin daha verimli işlenmesini sağlayabilir.

Buterin ayrıca “ölçeklenebilir durum” mimarisi olarak tanımlanan yeni bir yapı önerdi. Bu mimarinin 2030’a kadar yaklaşık 100 terabayt düzeyine ulaşabilecek bir veri kapasitesini desteklemesi amaçlanıyor. Bu yaklaşımın, belirli token türlerinde işlem maliyetlerini 10 katın üzerinde azaltabileceği ve zincir üstü veri kapasitesini anlamlı ölçüde genişletebileceği belirtiliyor.

Ethereum’un işlem kapasitesinde artışın bir diğer ayağını ise Glasterdam güncellemesi oluşturuyor. Buterin, bu güncellemenin ağın gas limitini kayda değer biçimde yükseltmesini bekliyor. Daha yüksek gas limiti, her blok içine daha fazla işlem ve hesaplama yükünün sığdırılmasına imkan verebilir.

Gizlilik, uzun vadeli hedefler arasına alındı

Yol haritası yalnızca hız ve güvenlik başlıklarıyla sınırlı kalmıyor. Buterin, gizliliği de Ethereum’un temel gelişim alanlarından biri olarak konumlandırdı. Bu çerçevede RISC V veya leanISA tabanlı sanal makine tasarımlarının, programlanabilir gizlilik özelliklerini ölçeklenebilirliği koruyarak desteklemesi planlanıyor.

Bu yaklaşım, gizliliğin ağda isteğe bağlı bir özellik olmaktan çıkıp daha merkezi bir tasarım hedefi haline gelmesine işaret ediyor. Önerilen değişikliklerin kapsamı, 2022’de Ethereum’u iş ispatından hisse ispatına taşıyan The Merge güncellemesiyle kıyaslanabilecek genişlikte görülüyor.

Buterin’in planı iddialı bir teknik vizyon ortaya koysa da, bu değişikliklerin hayata geçirilmesi birkaç yıla yayılacak karmaşık güncellemelerin başarıyla uygulanmasına bağlı olacak. Süreç, son dönemde yeniden yapılanma adımları atan Ethereum Foundation üzerindeki teslimat baskısını da artırabilir. Ethereum Foundation, Ethereum ekosisteminin çekirdek araştırma ve geliştirme çalışmalarını destekleyen başlıca kurumlardan biri olarak biliniyor.